Drug chart – karta leków

Wpis autrostwa Dominiki Janiczek

W Wielkiej Brytanii wszystkie leki danego pacjenta przepisane są  w tzw. Drug Chart czyli karcie leków. Złożona z kilku stron może różnić się drobnymi elementami w zależności od tzw. Trust (organizacja łącząca kilka szpitali).

Pierwsza strona obejmuje takie dane jak: imię, nazwisko, data urodzenia oraz NHS number- (national health service number) – można powiedzieć, że jest to po części odpowiednik naszego PESELu. Powyższe informacje są zazwyczaj wydrukowane w postaci tzw. label (naklejka). Następnie jest informacja o alergiach (allergies), nadwrażliwościach (sensitivities) i skutkach ubocznych (adverse reaction). Jeżeli pacjent ma np. alergie na penicylinę, będzie posiadał również, czerwoną opaskę z danymi na ręce, wskazującą  alergię, jak również uczulenie na plastry czy alergię pokarmową np. na orzechy czy  nietolerancję glutenu. Następnie waga i wzrost pacjenta co ułatwia ustalenie dawek leków. Poniżej znajduje się nazwa szpitala (hospital – szpital), oddziału (ward -oddział), data przyjęcia (date of admission), data wypisu (date of discharge) nazwisko lekarza prowadzącego (consultant), ilość kart leków – związane jest to z dłuższym pobytem w szpitalu. Karta leków powinna być uzupełniona przez lekarza, aczkolwiek często pewne informacje są przez niego pomijane, a następnie uzupełniane przez farmaceutę zielonym długopisem.

Dalej jest pytanie czy pacjent pali papierosy (smoker – palacz) i informacja o rozpoczęciu terapii przeciwnikotynowej. Powiem szczerze, że jestem zdumiona jak ta karta leków ewaluowała  w ciągu ostatnich lat.

Kolejno na tej samej stronie poniżej jest tabela na tzw. STAT (skrót, pochodzący z łac. od słowa ,,statim’’- at once – natychmiast) dose – dawki początkowe oraz przepisywane jednorazowo leki np. dawkę antybiotyku jak doxycyklina 200 mg. czy furosemid itd. W tym  datę, godzinę podania, nazwę, dawkę, drogę podania , nazwisko osoby przepisującej lek, czas oraz  podpis osoby podającej lek. Tabela jest poprzedzona informacją, że osoba przepisująca lek powinna poinformować pielęgniarkę o fakcie zlecenia, aby dawka leku nie była opóźniona. Ta adnotacja została dodana niedawno. Prawdopodobnie wzięło się to z tego, że lekarz często nie informował o przepisanym leku. Jak widać karty leków są nieustanie doskonalone aby poprawić i dostarczyć opiekę na najwyższym poziomie.

Zazwyczaj na dole kart znajduje się adnotacja z numerami i odnośnikami zawierającymi dodatkowe informacje takie jak:

1.   Pacjent jest poza oddziałem (Pacjent away from ward) np.

2.   Pacjent nie może otrzymać leku, ponieważ jest na czczo lub z powodu wymiotów (Patient unable to receive e.g. NBM – Nil by mouth, vomiting).

3.   Patient refused (pacjent odmówił leku)

4. Lek jest niedostępny (spradź dostępność leku w szpitalnej szafce na leki lub zadzwoń do dyżurującego farmaceuty – dotyczy to zazwyczaj nocnego dyżuru, gdy nie ma możliwości bezpośredniego zamówienia leku w aptece (Medicine not available check emergency drug cupboard & on call pharmacist).

Czasem dodany jest kolejny podpunkt z informacją, aby podać powód nie podania leku (drug omission), który należy uwzględnić w dokumentacji pacjenta (patient notes).  Na pierwszej stronie mogą znajdować się również wskazówki dla osób przepisujących leki (guidance for prescribers), a  także drogi podania leków i ich skróty(routes of administation) jak I.V -intravenous- dożylne czy czy P.O. –  per os – doustne.

Kolejna strona karty leków zawiera  informację o doustnych lekach przeciwzakrzepowych jak Warfaryna z uwzględnieniem wartości INR, oraz apixaban czy rivaroxaban. Następnie miejsce na tlenoterapię (oxygen therapy), gdzie lekarz ma obowiązek napisać target saturation- docelową saturację, którą pielęgniarka powinna utrzymać, używając odpowiedniego sprzętu. I tak np. Wąsy tlenowe – nasal cannula, prosta maska tlenowa to simple face mask itd. Karta leków, którą opisuje ma wyjątkowo rozbudowaną tabelę dotyczącą tlenoterapii. Kolejna strona jest przeznaczona na profilaktykę przeciwzakrzepową (thromboprophylaxis). Należy w niej uwzględnić leki jak Clexane oraz tzw. profilaktykę mechaniczą obejmującą podkolanówki przeciwzakrzepowe (antiembolism stockings – AES),  czy tzw. Flowtrons pump – najczęsciej używana nazwa. Jest to pompa zmiennociśnieniowa (Intermittent pneumatic compression device – IPC). Owa profilaktyka mechaniczna usprawnia krążenie żylne, zapobiegając zastojowi i zakrzepom krwi.

Następnie jest specjalna tabela na przepisanie insuliny. Kolejne strony zawierają miejsce na antybiotyki, które są w innym kolorze w odróżnieniu do pozostałych stron. Obowiązkiem lekarza jest potwierdzenie trzeciego dnia czy przepisany początkowo antybiotyk należy kontynuować czy zmienić na inny. Niektóre karty leków mają specjalnie wyznaczone miejsce na silnie działające antybiotyki jak Gentamycyna lub osobną naklejkę, którą umieszcza się w karcie leków z uwzględnieniem obowiązku pomiaru poziomu gentamycyny we krwi i napisaniu jej wartości w karcie.

W drug chart można również znaleźć tzw. sliding scale – informacje o dawce insuliny w zależności od poziomu glikemii. I wreszcie tak zwana PRN side (z łac. pro re nata/ ang. as required – jeśli potrzeba)gdzie leki są dorywcze np. paracetamol, elektrolity jak potas doustny itd. Ostatnia strona przeznaczona jest dla farmaceuty, który wypisuje listę leków, które pacjent stosował przed przyjęciem do szpitala.