Wpis autorstwa Dominiki Janiczek
Zawód pielęgniarki i pielęgniarza jest stosunkowo młodą profesją, zapoczątkowaną w 1850 r. przez Florence Nightingale przez wprowadzenie formalnego kształcenia pielęgniarek i otwarciu pierwszej szkoły pielęgniarskiej w Londynie. Natomiast od zarania dziejów w społeczeństwach funkcje opiekuńcze sprawowały wyznaczone do tego osoby opiekujące się chorymi, czy starszymi osobami.
Zawód pielęgniarki i pielęgniarza z definicji zajmuje się sprawowaniem profesjonalnej opieki medycznej nad pacjentem. Daje prawo odrębności i samodzielności i jest uregulowany prawnie [1].
Pielęgniarstwo jest prężnie rozwijającą się dyscypliną naukową, mającą na celu zwiększenie standardów opieki.
W 2004 roku po wejściu do Unii Europejskiej wprowadzono obowiązek nauczania pielęgniarstwa na poziomie akademickim. Studia licencjackie, pierwszego stopnia realizowane są w ciągu 3 lub 3,5 roku w zależności od uczelni, co odpowiada 4700 godzinom. Dla porównania kierunek lekarski liczy 5700 godzin, które realizowane są w ciągu 5 lat, czy farmaceutyczny liczący 5300 godzin, realizowanych w ciągu 5,5 roku. Pielęgniarstwo obejmuje kształcenie z zakresu nauk medycznych, nauk o zdrowiu, nauk o kulturze fizycznej oraz nauk społecznych. To pokazuje jak program nauczania na pielęgniarstwie jest rozbudowany i bez wątpienia jest jednym z bardziej wymagających kierunków. Z kolei dwuletnie studia magisterskie obejmują 1300 godzin i są realizowane w ramach studiów drugiego stopnia. Po ukończeniu studiów trzeciego stopnia uzyskuje się tytuł doktora Nauk o Zdrowiu [2].
Istnieje również możliwość kształcenia i doskonalenia poprzez kursy czy specjalizacje zarówno w Polsce jak i zagranicą, z czym wiąże się jednocześnie podnoszenie kwalifikacji, kompetencji jak i wzrost zarobków. Pielęgniarki mają również możliwość wypisywania recept i ordynowania leków oraz wyrobów medycznych w ramach swoich kompetencji. Jeśli chodzi o specjalizacje to wyróżnia się: pielęgniarstwo anestezjologiczne i intensywną opiekę, chirurgiczne, diabetologiczne, epidemiologiczne, geriatryczne, kardiologiczne, nefrologiczne, neonatologiczne, neurologiczne, onkologiczne, operacyjne, opieki długoterminowej, opieki paliatywnej, pediatryczne, psychiatryczne, ratunkowe, rodzinne, środowiska nauczania i wychowania, w ochronie zdrowia pracujących oraz zachowawcze. Specjalizacja trwa dwa lata i zakończona jest egzaminem państwowym [3]. Jak widać wachlarz możliwości rozwoju jest szeroki.
Zawód pielęgniarki i pielęgniarza daje możliwość pracy w różnych podmiotach opieki zdrowotnej jak szpitale, przychodnie w sektorze publicznym i prywatnym, szkoły, uniwersytety, indywidualnej praktyce pielęgniarskiej czy nawet firmach farmaceutycznych.
Profesja pielęgniarska umożliwia pracę na całym świecie, odkrywanie nowych miejsc, kultur, języków i poznawanie nowych ludzi. Trudno również o rutynę w dynamicznie zmieniającym się miejscu pracy. Na terenie Unii Europejskiej istnieje możliwość rejestracji w izbach pielęgniarskich bez dodatkowych egzaminów. Zazwyczaj wymagane jest tylko odbycie rozmowy kwalifikacyjnej i komunikatywna znajomość języka kraju docelowego. Pracodawca lub agencja pośrednicząca często pokrywa koszt kursu językowego.
Kanada, USA czy Australia maja dodatkowe egzaminy, co jednak nie stanowi przeszkody w zatrudnieniu ( Patrz https://kitlenasaksach.com/pielegniarki-w-wielkim-swiecie-2/ )
Zawód pielęgniarki jak i inne zawody medyczne w tym lekarz i farmaceuta zostały uregulowane Dyrektywą Unijną z 2005r. – kwalifikacje zostają uznane na terenie całej Unii Europejskiej [4]. W Wielkiej Brytanii dodatkowym utrudnieniem jest konieczność zdania egzaminu z języka angielskiego. Z danych OECD z 2020 wynika, iż poza granicami Polski pracuje ponad 20 tys. pielęgniarek. (Patrz https://kitlenasaksach.com/emigracja-polskich-pielegniarek/)
Jak wiadomo kraje europejskie ze względu na demografię są społeczeństwami starzejącymi się[5]. Oznacza to, zwiększenie liczby osób starszych i chorych wymagających opieki. Przez co zwiększa się zapotrzebowanie na opiekę. W Polsce jak i w innych krajach europejskich jest ogromne zapotrzebowanie na pielęgniarki i pielęgniarzy.
Zawód pielęgniarki kojarzony jest w Polsce głównie jako kobieca profesja, natomiast w Europie Zachodniej i na świecie nie występuje tak wyraźna dysproporcja między kobietami i mężczyznami w zawodzie. Panowie doskonale sprawdzają się również w zawodzie pielęgniarza, często zajmują kierownicze stanowiska.
Średnia wieku pielęgniarek w Polsce wynosi obecnie 54 lata. Nietrudno domyśleć się jak będzie wyglądać sytuacja za 10 lat gdy najliczniejsza grupa przejdzie w wiek emerytalny a luka w systemie opieki nie zostanie wypełniona przez nowe pielęgniarki wchodzące do systemu.
W Polsce wskaźnik pielęgniarek przypadających na tysiąc mieszkańców wynosi 5,1 i jest jednym z najniższych w Europie. Średnia europejska wynosi 9,3 pielęgniarek na tysiąc mieszkańców [6]. Niezbędne są natychmiastowe rozwiązania systemowe, które zwiększą ilość pielęgniarek i pielęgniarzy i zachęcą młode osoby to studiowania pielęgniarstwa i podejmowania pracy w tym zawodzie.
Warto też zwrócić uwagę na postęp technologii i znaczenie sztucznej inteligencji w opiece medycznej. Yuval Noah Harari w swej książce zatytułowanej ,,21 lekcji na XXI wiek’’ podkreśla rolę pielęgniarki, którą trudno będzie zastąpić w przyszłości. Ze względu na korzystanie z szerokiego wachlarza umiejętności manualnych, emocjonalnych, opartych na empatii i wsparciu, zrozumieniu oraz konieczność radzenia sobie z nieprzewidzianymi scenariuszami [7].
Badania pokazują, że obecnie sztuczna inteligencja stawia lepsze diagnozy od radiologów. Choć prawdopodobnie nie ma obaw jeśli chodzi o zastępowanie specjalistów przez sztuczną inteligencje i będzie ona stanowić jedynie pomoc w procesie diagnostyki. To i tak ,,opartego na sztucznej inteligencji lekarza w smartfonie będziemy mieli prawdopodobnie parę dziesięcioleci wcześniej, niż doczekamy się niezawodnego robota pielęgniarza’’[7].
Podsumowując, zawód pielęgniarki i pielęgniarza jest profesją z przyszłością, który umożliwia wiele ścieżek rozwoju oraz pracę na całym świecie. Zapotrzebowanie na fachowców tej profesji jest ogromne i w związku ze zmianami demograficznymi ciągle wzrasta.Wraz z postępem technologicznym, nie ma powodu do obaw, jeśli chodzi o rynek pracy. Zawód ten będzie trudno zastąpić przez sztuczną inteligencję w przyszłości ze względu na konieczność bezpośredniego kontaktu z pacjentem, komunikację opartą na inteligencji emocjonalnej oraz wykonywanie złożonych czynności pielęgniarskich.
Literatura:
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20111741039/U/D20111039Lj.pdf
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180000345/O/D20180345.pdf
- https://www.prawo.pl/akty/dz-u-1998-161-1110,16832352.html
- https://www.gov.pl/web/edukacja-i-nauka/uznawanie-kwalifikacji-zawodowych-1
- https://demagog.org.pl/wypowiedzi/czy-polacy-sa-najszybciej-starzejacym-sie-spoleczenstwem-w-europie/?cn-reloaded=1
- https://www.rynekzdrowia.pl/Polityka-zdrowotna/Liczba-pielegniarek-w-Polsce-mocno-ponizej-sredniej-europejskiej-Lepiej-jest-na-Bialorusi-i-Ukrainie,223596,14.html
- Yuval Noah Harari. 21 lekcji na XXI wiek. Praca. Gdy dorośniesz, możesz nie mieć pracy. Mozart w maszynie.
KITLE NA SAKSACH. Emigracyjne historie pielęgniarek. 